Truckpedia 4 – Leven met roetfilters UPDATE

 07/04/2015  Claude Yvens  Expertise Center, Economie, Fleet Management, TruckPedia
Truckpedia 4 – Leven met roetfilters UPDATE

Met de komst van de Euro 6-norm deden ook de roetfilters op alle truckmodellen hun intrede. Ze zijn inderdaad onmisbaar om de doelstellingen inzake de uitstoot van fijn stof te halen. Toch doen de roetfilters bij het ene merk hun werk niet zo intensief als bij het ander en bestaan er belangrijke verschillen op het vlak van hun onderhoud.

1. Waarom zit er een roetfilter in mijn motor?
2. Hoe werkt de roetfilter?
3. Hoe reinigt een roetfilter zich? UPDATE
4. Hoe wordt de chauffeur daarover gewaarschuwd?
5. Hoe gebeurt een manuele regeneratie?
6. Wat gebeurt er indien een roetfilter niet juist wordt gereinigd?
7. Vervanging van de roetfilter / standaardruil UPDATE
8. Distributievrachtwagens: nieuw licht op de voertuigkeuze
9. De rol van de olie UPDATE
10. Algemene raadgevingen

1. Waarom zit er een roetfilter in een Euro 6-motor?

De norm Euro 6 richt zich hoofdzakelijk op twee emissiesoorten – stikstofoxiden (NOX) en deeltjes (PM):

  • NOX wordt met 80% gereduceerd – tot 0,40 g/kWh (ESC-testcyclus)
  • NOX wordt met 77% gereduceerd – tot 0,46 g/kWh (ETC-testcyclus)
  • PM wordt met 66% gereduceerd – tot 0,01 g/kWh
  • Verder is de introductie van een grenswaarde voor het aantal deeltjes gepland, wat zal leiden tot een algehele vermindering van het aantal vaste deeltjes met 95 %.

Om aan deze eis te voldoen, is een dieselroetfilter (DPF) nodig om ook de kleinste deeltjes op te vangen. PM (of roet of fijnstof) komt uit de uitlaat en bestaat uit verkoolde (niet verbrande) brandstofdruppels. Hoe hoger de inspuitdruk en hoe kleiner de inspuitopeningen in de verstuivers, hoe fijner de brandstof wordt verneveld. En hoe fijner de roetdeeltjes worden. De allerkleinste deeltjes zijn het schadelijkst voor de gezondheid: hoe kleiner het roetdeeltje, hoe dieper het in de longen kan doordringen.
Delphi en Eberspächer zijn twee van de voornaamste fabrikanten van roetfilters.

Motoren zonder EGR

Het gebruik van een EGR-systeem vermindert de stikstofoxidenemissies in de verbrandingskamer via uitlaatgasrecirculatie, wat een hogere productie van vaste deeltjes tot gevolg heeft.
De Euro 6-motor zonder EGR (Iveco Hi-SCR motoren en bepaalde Scania motoren) gebruiken eveneens een roetfilter, maar die wordt veel minder verontreinigd dan bij een motor met EGR. In theorie volstaat de continue passieve regeneratie van de DPF om hem goed te laten blijven functioneren.
Er zijn ook Euro 6-motoren die geen gebruik maken van een gekoelde EGR. Dat is het geval voor de 11- en 13-liter motoren bij Renault Trucks en Volvo Trucks. De EGR werkt slechts bij het starten, zodat de temperatuur van de uitlaatgassen snel op 250° kan worden gebracht. Dat is de optimale werkingstemperatuur van het SCR-systeem.
Deze motoren hebben (in theorie) evenmin een manuele regeneratie nodig.Cursor 11 Euro6

 

2. Hoe werkt de roetfilter?  (bron : Educam)

5483_17_Partikelfilter_huss_aktiv_MDDe dieselroetfilter wordt ook wel dieselpartikelfilter genoemd. Een DPF wordt aangesloten op de motorregeleenheid.
Zo’n filter bevat fijne kanaaltjes die om beurten aan de tegenovergestelde zijde zijn afgesloten. Van één zijde bekeken is dus de helft open, en de helft gesloten. De wanden van de kanaaltjes laten wel het uitlaatgas door, maar niet de roetdeeltjes. Op die manier wordt het uitlaatgas gezuiverd. Vroeg of laat komen de wanden natuurlijk vol roet te zitten. Om de wanden te reinigen is er maar één oplossing: de roetdeeltjes verbranden. Daar heb je dan wel een voldoende hoge temperatuur voor nodig. Roetdeeltjes verbranden immers pas bij 550 °C.
Het filter verzamelt dus deeltjes (PM) en slaat deze op tot ze worden verbrand tijdens de regeneratie.

 

3. Hoe reinigt een roetfilter zich?

Renault-DPF4Normaal gesproken worden de gefilterde roetdeeltjes in regelmatige afstanden in het filter verbrand om te voorkomen dat ze het verstoppen. Voor de regeneratie is echter een bepaalde temperatuur van het uitlaatgas nodig (550 °). Wanneer het voertuig vooral op korte trajecten wordt gebruikt (of in stop-and-go verkeer), dan wordt deze temperatuur vaak niet bereikt. Gevolg: het roetfilter raakt meer en meer verstopt en het motorvermogen neemt af. Uiteindelijk kan de motor staken en het roetfilter moet worden vervangen door een nieuw.

Gebruik additieven

Men kan de temperatuur die nodig is voor de automatische regeneratie, met circa 100 graden verlagen. Daarom wordt een brandstofadditief gewoon in de tank gedaan. De werkzame stoffen komen goed door de verbrandingskamer en verlagen daarna in het filter de temperatuur die nodig is voor de automatische regeneratie. Het voordeel voor mensen die veel korte ritten maken: met de roetfilter-bescherming in de tank kan de automatische regeneratie vaker plaatsvinden, waardoor het filter niet zo snel verstopt raakt.
“Er bestaan inderdaad brandstofadditieven die de natuurlijke ontbrandingstemperatuur verlagen. Daardoor wordt regeneratie van de DPF mogelijk tijdens een grotere periode in de cyclus en door de mixing van de catalysator met het roet kan een vluggere en meer volledige regeneratie plaatsvinden. Die zijn echter op metalen gebaseerd (veelal Cerium). Dit additief blijft echter  – zoals alle andere metalen – achter in de filter als het roet geregenereerd is. Daardoor stijgt het asgehalte in de DPF, krijgt men een verhoogde drukval over de DPF en vermindert het reiningingsinterval van de DPF. Het geeft ook een verhoogde operating cost.” (Mieke Mortier van Chevron Technology)
Bij mijn weten is het enkel PSA die werkt met een additief om de regeneratietemperatuur te verlagen. De naam van het additief is Eolys en dit additief wordt permanent aan de diesel toegevoegd. Bij het onderhoud wordt het reservoir met Eolys additief bijgevuld.“, vult Jan Van Acker (Technical Manager van Total Belgium) nog aan.

Men kan ook de temperatuur van de uitlaatgassen verhogen. Dit kan door ingrepen die gestuurd worden door de motorregeleenheid: overbruggen van de intercooler, na-inspuiting(en), wijzigen van het inspuitmoment en belasten van de alternator door het inschakelen van verbruikers. Het is niet onmogelijk dat deze methodes het brandstofverbruik tijdelijk zullen verhogen.

Bij voertuigen die op lange afstand worden ingezet, regenereert de roetfilter zich meestal automatisch, zonder enige tussenkomst van de chauffeur. Deze fase gaat gepaard met een zichtbaar signaal op het dashboard (zie hoofdstuk 4).
De automatische regeneratie zou echter wel eens onvoldoende kunnen zijn. Dat is vooral het geval wanneer voertuigen gedurende een lange periode niet vol beladenrijden en wanneer de werkingstemperatuur van de motor schommelt. Het gaat hierbij vooral om voertuigen die in de stad actief zijn, waar optrekken en stoppen elkaar afwisselen. Een test door het Fraikin Lab toont aan dat bepaalde DPF die gebruikt worden op distributievoertuigen al na 10 of 15.000 km een manuele regeneratie vergen.
In dat geval wordt de chauffeur gewaarschuwd dat een manuele regeneratie nodig is. Afhankelijk van het merk (zie hoofdstuk 4) gaat deze waarschuwing gepaard met een aftelling.

4. Hoe wordt de chauffeur gewaarschuwd?

(antwoorden verstrekt door de constructeurs)

DAF
De chauffeur wordt gewaarschuwd door een bericht op het dashboard.  Deze waarschuwing  heeft 4 niveaus: tijdens de eerste 3 waarschuwingsniveaus kan de chauffeur door een lange rit te doen zijn filter ofwel passief of wel actief automatisch laten regenereren zonder ingrijpen van de chauffeur. Als de rit lang genoeg is dan zal de filter zich schoonmaken zonder het inspuiten van extra brandstof. Tussen elk waarschuwingsniveau ligt er gemiddeld (hangt af van het gebruik van het voertuig) 10 motor uren. Indien bestuurder aan het laatste waarschuwingsniveau komt dan is hij verplicht om naar de DAF concessiehouder te komen voor onderzoek.
DAF-DPF1   DAF-DPF2
DAF_DPF3  DAF-DPF4
DAF_DPF5  DAF_DPF6
DAF_DPF7  DAF_DPF8

Iveco
Dankzij het geoptimaliseerde verbrandingsregime zijn de deeltjesemissies van de motor al laag. Dit maakt geforceerde regeneratie van het roetfilter overbodig.

MAN
Het motormanagement zorgt ervoor dat de uitlaatgastemperatuur steeds voldoende hoog blijft, zodat het roetfilterelement permanent geregenereerd wordt. Indien echter de motor vaak vroegtijdig stilgelegd wordt, (distributieverkeer…), dan zullen voor de D20/26 reeks motoren extra maatregelen genomen worden zoals injectietijdstipverandering, aansturing van smoorklep in de inlaatcollector, en als extra, enkel voor de D08 reeks motoren, de aansturing van de HCI injector (brandstofinjectie in de uitlaat).
MAN-DPFBij het nemen van deze extra maatregelen licht er op het display het ikoon, figuur  1 op, waardoor de chauffeur gewaarschuwd wordt dat de uitlaatgassen extreem heet zijn. Indien hij in een brandbare omgeving rijdt, moet hij deze geforceerde regeneratie afbreken door middel van schakelaar zie figuur 2.
Indien de chauffeur deze geforceerde regeneratie te vaak afbreekt, wordt er nu van de chauffeur een nieuwe actie verwacht: op het display verschijnt de melding ‘Roetfilter regenereren’ en licht de lamp op zoals in fig 3. Nu dient de chauffeur minstens 45 minuten aan minimum 50 km/h te rijden.
Doet hij dit niet, bijvoorbeeld omdat de werkomstandigheden het niet toelaten, dan zal het voertuig in de 2e fase van de actieve regeneratie komen: op het display verschijnt dan de melding roetfilter stationair regenereren’ + het symbool fig 3 licht op.
Door de schakelaar fig. 4 te bedienen kan hij nu de stationaire regeneratie starten.  Negeert hij ook deze waarschuwing, dan komt het voertuig in de laatste regeneratiefase: op het display verschijnt de melding ‘regeneratie roetfilter vereist’ +  een rood symbool + een akoestisch signaal. Nu moet er in de werkplaats door middel van de diagnosecomputer MAN-cats een geforceerde regeneratie doorgevoerd worden.

Mercedes-Benz
Mercedes-Benz heeft een automatisch regeneratiesysteem ontwikkeld. Dit regeneratieproces duurt in functie van de motortemperatuur tussen 20 en 40 minuten en gebeurt alle 8.000 tot 12.000 kilometer. De regeneratie wordt gestart wanneer alle noodzakelijke parameters (zoals bijvoorbeeld de motortemperatuur) vervuld zijn.
Wanneer het regeneratieproces gestart wordt, licht een groen icoontje op het dashboard op, dat de chauffeur informeert over het feit dat de regeneratie aan de gang is. Indien de motor wordt afgezet voor het einde van deze procedure, zal het proces hernomen worden zodra het voertuig opnieuw wegrijdt en alle parameters zoals de temperatuur opnieuw vervuld zijn. De regeneratie gaat uiteraard daar verder, waar ze onderbroken werd.
In bepaalde gevallen – bij het laden/lossen in een zone voor ADR/ontvlambare producten – is het verplicht om de regeneratie af te breken. De chauffeur kan de procedure blokkeren/onderbreken door te drukken op de knop die hiervoor voorzien is.
Eens de gevarenzone opnieuw verlaten wordt, zal de chauffeur op de activeringsknop moeten drukken om de regeneratie – eens de verschillende parameters vervuld zijn –  opnieuw op gang te brengen, waarna die opnieuw voortgaat waar ze gestopt werd.
Indien de automatische regeneratie te vaak onderbroken wordt, dan zullen meerdere boodschappen de chauffeur vragen de automatische regeneratie operatie manueel opnieuw te starten tijdens het rijden. Indien hij dat niet doet krijgt hij uiteindelijk de waarschuwing het voertuig zo snel mogelijk langs de kant te zetten en over te gaan tot een regeneratie bij stilstand. Indien ook deze laatste etappe niet wordt uitgevoerd, dan moet het voertuig een werkplaats passeren om de regeneratie uit te voeren.

Renault Trucks

Gamma D
De DTI5 motor komt snel op bedrijfstemperatuur. Voor het partikelfilter is er geen handmatige regeneratie nodig.
Het zit anders met de DTI8 motor. Bij stadsgebruik met veel stops en contact af (10 tot 20 keer per 100 km) komt de motor niet goed op bedrijfstemperatuur. De interval tussen regeneratie (automatisch of handmatig) tijdens stops is dan 800 km.
Eerst ziet de chauffeur een bericht op het centrale display. Op het display is er ook een meter die de vervuiling van het partikelfilter aangeeft. De mededelingen doen in principe hetzelfde, met iets meer uitleg als enkel het pictogram van de meter. Bij bereiken geel deel is een handmatige regeneratie nodig, en ziet de chauffeur het bericht ‘Faire une regénération’.
Renault-DPF2  Renault-DPF1  Renault-DPF3

Gamma’s T, C, K
Standaard zullen de regeneraties op de T, C en K range volledig automatisch verlopen. De normale regeneratie gebeurt tijdens het rijden. Over de regeneratie intervallen is nog geen informatie beschikbaar. Het is mogelijk om in naverkoop een kit te laten monteren om handmatig een regeneratie te starten. De chauffeur kan dan zelf een geschikt moment bepalen om een volledige regeneratie af te werken.
Het spreekt voor zich dat het risico bestaat dat de roetfilter geblokkeerd raakt wanneer het regeneratieproces voortdurend door de chauffeur wordt geblokkeerd. De truck zal naar de werkplaats moeten om dit op te lossen – ofwel met diagnose-instrumenten, ofwel door de filter te vervangen.

Scania motoren met EGR
Symbool licht wit op: het deeltjesfilter raakt vol. Rijden op de autosnelweg wordt aanbevolen om automatische regeneratie van het deeltjesfilter te verbeteren. U kunt het deeltjesfilter ook handmatig regeneren.
Symbool licht geel op: het deeltjes filter is vol. Voer zo snel mogelijk een handmatige regeneratie van het deeltjesfilter uit.
Het symbool licht roos op: het deeltjesfilter is overmatig vol en het motorvermogen wordt begrensd. Breng het voertuig zo snel mogelijk toto stilstand. Schakel de motor uit. Neem contact op met de Scania werkplaats.
Scania-DPF1

Volvo Trucks
Volvo FL-FE indicator op dashbord (zie afbeelding)
Groene zone ononderbroken = Laag roetniveau: steeds automatische regeneratie
Groene zone onderbroken = Middelhoog roetniveau: zowel een automatische als handbediende regeneratie is mogelijk.
Witte zone = Hoog roetniveau: enkel handbediende regeneratie is mogelijk. Het display toont dan een bericht dat een handbediende regeneratie moet worden gestart. Dit moet ongeveer binnen een werkdag plaatsvinden.
Gele zone = Zeer hoog roetniveau: er moet een handbediende regeneratie worden uitgevoerd. De trekkracht van de truck zal begrensd zijn.
Rode zone = Kritiek roetniveau: regeneratie is niet meer mogelijk. Schakel de motor uit en neem contact op een erkende Volvo-garage
Volvo-DPF1

5. Hoe gebeurt een manuele regeneratie?

De chauffeur beschikt over een schakelaar waarmee hij de manuele regeneratie kan activeren. Handmatige regeneratie gebeurt bij een draaiende motor. Bij een koude motor zal die zichzelf eerst opwarmen door een verhoogd stationair toerental te gaan draaien. Daarna zal het regeneratieproces pas plaatsvinden.

Veiligheidsvoorzieningen

  • Een manuele regeneratie dient in stilstand te gebeuren
  • Voertuig moet geparkeerd staan met handrem geactiveerd.
  • Het voertuig mag niet op gras geparkeerd staan of in een ontvlambare zone (tankstation bijvoorbeeld). Het proces genereert immers erg hoge temperaturen.
  • De temperatuur aan de buitenkant van de uitlaatpijp kan oplopen tot 80°, zodat men ervoor moet zorgen dat niemand in de buurt van deze uitlaatpijp kan komen. Een ‘hittegloed’ kan al voelbaar zijn vanaf 50 cm afstand
  • Het is uiteraard verboden om een manuele regeneratie uit te voeren in een ADR-omgeving of in een gesloten ruimte
  • De manuele regeneratie wordt onderbroken zodra het voertuig in beweging wordt gezet. Indien de chauffeur opnieuw op weg moet voor de manuele regeneratie ten einde is, heeft men toch de voordelen van het gedeelte dat al gedaan is.
  • De manuele generatie kan niet plaatsvinden wanneer er te weinig brandstof in de tank is (en in elk geval niet als het voertuig al ‘in het rood’ staat).

DAF_DPF10
Duurtijd
Een manuele regeneratie gebeurt bij voorkeur wanneer de motor nog warm. Als de motor koud is, zal de regeneratie voorafgegaan worden door een voorverwarmingsfase, zodat de uitlaatgassen een minimale temperatuur hebben. Het gevolg is een langere regeneratie en dus ook een hoger brandstofverbruik.
Op een Renault DTi5 motor duurt een manuele regeneratie 75 minuten. Deze operatie kost ook de nodige brandstof (ongeveer 1 liter diesel per liter cilinderinhoud) (bron: FraikinLab).

DAF-DPF9
Hoe vaak?
Alle truckmerken beloven dat hun voertuigen zo ontworpen zijn dat de manuele regeneratie zo weinig mogelijk wordt uitgevoerd. De manier en frequentie van regeneratie hangt af van parameters zoals de belasting van de motor en het aantal motorstops tijdens de cyclus. Met veel motorstops en een lage belasting van de motor is er meer kans op manuele regeneratie tijdens een stop.
Momenteel zijn er te weinig gegevens beschikbaar om betrouwbare profielen in functie van het gebruik van het voertuig op te stellen.

6. Wat gebeurt er indien een roetfilter niet juist gereinigd wordt?
DPF-Cleaning

Indien er geen manuele regeneratie gebeurt, houdt de roetfilter het voor bekeken. De motor zal in veiligheid gaan en een goed deel van zijn vermogen verliezen (de hoogte van dit vermogensverlies varieert van merk tot merk), zoals dat sinds de Euro 4/Step 2 norm wordt opgelegd door de Euronormen. Het voertuig moet dan verplicht een bezoek brengen aan een werkplaats om er de filter te laten schoonmaken of vervangen.
In deze extreme gevallen kan de vervanging van een volledig systeem inclusief de roetfilter oplopen tot 10.000 euro en dat gecombineerd met een relatief lange periode van immobiliteit.

7. Vervanging van de roetfilters

De constructeurs beschikken momenteel over relatief weinig gegevens over de vervangingsintervallen voor roetfilters. Deze intervallen hangen in grote mate af van het soort gebruik. Hoe meer een voertuig gedurende langere periodes met veel lading rijdt, hoe minder de DPF vervangen zal moeten worden.
Volgens FraikinLab bezorgden vijf fabrikanten de volgende vorken:

  • DAF: van 120 tot 200.000 km voor een 12 ton bakwagen, van 200 tot 500.000 km voor een trekker op lange afstand
  • Iveco: van 150 tot 300.000 km voor een 12 ton bakwagen, van 180 tot 425.000 km voor een trekker op lange afstand
  • MAN: van 90 tot 250.000 km voor een 12 ton bakwagen, van 120.000 tot 500.000 km voor een trekker op lange afstand
  • Mercedes-Benz: van 80 tot 300.000 km voor een 12 ton bakwagen, van 120.000 tot 300.000 km voor een trekker op lange afstand
  • Renault Trucks: van 125 tot 200.000 km voor een 12 ton bakwagen, van 225.000 tot 500.000 km voor een trekker op lange afstand

Standaardruil
Het merendeel van de merken biedt een standaardruil aan: de klant meldt aan zijn concessiehouder dat zijn roetfilter vuil is en vertrekt opnieuw met een nieuwe of een volledig volgens de regels van de constructeur gereinigde filter.
Over het algemeen omvat een standaardruilpakket klemmen, pakkingen en loodverzegeling. De ruilfilter voldoet volledig aan de Euro 6 norm en wordt geleverd met dezelfde garantievoorwaarden als een nieuwe filter.
Standaardruil vermindert de stilstandtijd van het voertuig.
ring-exchange-for-the-diesel-particulate-filter-content-940

DAF
Ja, tegen 1190 euro voor een ruil onderdeel (bestelnr 1891485R voor CF/XF).

MAN
Geen standaardruil.

Mercedes-Benz
Mercedes-Benz biedt een standaard ruilservice voor originele dieselroetfilters, op voorwaarde dat alle onderhoudsvoorschriften van Mercedes-Benz gerespecteerd werden en de truck in het officiële dealernet werd onderhouden.
– Vervanging van de roetfilter na 3 onderhoudsbeurten (tot 450.000 km), daarna om de 2 onderhoudsbeurten (tot 300.000 km)
Het reinigen van de filter gebeurt door Mercedes-Benz in zijn eigen installaties.

Prijs “Full Service Package”:

  • OM 936 + OM 934 (1 filter) : 505,83 euro (zonder BTW)
  • OM 470 + OM 471 + OM 473 (2 filters): 958,86 euro (zonder BTW)

Renault Trucks
D-gamma : omruilen via werkplaats
T, C en K gamma’s : omruilen via werkplaats, na iedere 5e onderhoudsinterval.

Scania
Er worden standaard ruildempers aangeboden. De reiniging zal plaats vinden via de Scania werkplaats.
Standaardruil Scania kost 900€ en bij normaal gebruik kan een filterelement drie keer gereinigd worden. Bij het onderhoud wordt met de PC een test gedaan waarbij de tegendruk in de uitlaat wordt gemeten en deze test geeft aan of het nodig is om het element te reinigen. De standaard levensduur zou 300.000 km bedragen. Deze kan echter verkorten of verlengen naargelang de inzet van het voertuig.

Volvo Trucks
Standaardruil van het roetfilter is beschikbaar. Reiniging van het roetfilter gebeurt volgens door Volvo Trucks voorgeschreven procedures. Standaardruil bij Volvo kost 950€  en er wordt aangeraden het filterelement te reinigen na 5 onderhoudsbeurten. Naargelang de inzet van het voertuig dus 300.000-450.000 km. Een lichtje op het dashboard geeft aan als het element verstopt is en reinigen noodzakelijk is, er wordt echter aangeraden om preventief te werken want als het filterelement te ‘vol’ zit kan het misschien niet meer gereinigd worden en is het verloren (je verliest dan de ruilwaarde van +/-800€).

8. Distributievoertuigen: nieuw licht op de voertuigkeuze

Aangezien de roetfilter grotere problemen kan opleveren wanneer de motor niet in volle belasting wordt gebruikt, spreekt het voor zich dat sinds de komst van de Euro 6-norm anders moet worden gedacht over de samenstelling van de ideale aandrijflijn bij een aantal soorten gebruik.
Dat betekent concreet dat, indien in een vergelijkbare vermogensrange de keuze voorhanden is, men het best kan kiezen voor de kleinste motor. We hebben het hierbij niet noodzakelijk over trucks voor de lange afstand, maar het is wel opmerkelijk dat bijvoorbeeld een DAF XF voortaan ook met een 11-liter motor wordt aangeboden, terwijl in Euro 5 enkel de MX-13 leverbaar was. Men kan dus besluiten dat naast het ‘verbruik’ voortaan ook met de factor ‘roetfilter’ rekening gehouden zou moeten worden.
Voor een distributievoertuig speelt de factor ‘verbruik’ vaak een minder grote rol. Tegelijkertijd zal de roetfilter bij dat soort gebruik bijna altijd meer nood hebben aan een manuele regeneratie (zie hoger). Indien men bij bijvoorbeeld een vermogen van 250 pk kan kiezen tussen een 4- en 6-cilinder, dan zal de 4-cilinder het risico op pannes aan de roetfilter verminderen. Zie voor dit onderwerp de antwoorden die Renault Trucks gaf.
Dit heeft onder andere te maken met de keuze van de motor, maar dit effect is op te vangen door de gehele aandrijflijn te bekijken. Hierbij moet men denken aan de motor, versnellingsbak, differentieël, achterbrugverhouding en bandenmaat op de trekas. Dit geeft niet perse een boost aan downsizing. Voor Scania is het belangrijk dat de klant zich bewust is van het effect van bijvoorbeeld te grote motor voor het werk. De keuze van bijvoorbeeld de motor ligt nog steeds bij de klant zelf.

 9. De rol van de olie

(Bron : Mieke Mortier van Chevron Technology)
Roetfilters capteren ook olieadditieven uit de uitlaatgassen. Op geregelde tijdstippen heeft dan een regeneratie van de roetfilter plaats waardoor het roet er afgebrand wordt. Metalen verdwijnen echter niet en accumuleren over tijd. Na verloop van tijd is de ‘back pressure’ van de roetfilter te hoog en moet die gereinigd worden.

Om er dus voor te zorgen dat de onderhoudstermijnen van de roetfilter zo lang mogelijk zijn heeft men een nieuwe reeks motorolies geïntroduceerd die ‘low SAPS’ genoemd worden. SAPS staat voor Sulphated Ash Phosphorus Sulphur. Doordat het metaalgehalte in deze olies behoorlijk lager ligt kan men dus veel langer wachten om de roetfilter te reiningen. Het zijn dus niet alle additieven maar alleen de metaalhoudende additieven die een negatieve invloed hebben op de verstopping van de filter. De catalysator in de nabehandleingsystemen is gevoelig voor zwael en fosfor.
Low SAPS is gemaakt voor motoren met nabehandelingssystemen. Dit kunnen SCR, EGR and/of DPF zijn. Deze systemen zijn gevoelig voor zwavel, fosfor en/of het asgehalte. Dit geldt ook voor systemen zonder EGR. Scania is wel een uitzondering in die zin dat ze gekozen hebben voor een normal SAPS olie in motoren met DPF. Voor zover wij weten is de aanbeveling van Iveco voor Euro VI motoren gebaseerd op ACEA E6 en E9; dus low SAPS olie.

Nabehandelingssysteem

Gevoelig voor zwavel

Gevoelig voor fosfor

Gevoelig voor as

Diesel oxidatiecatalyst hoog medium laag
Open roetfilter medium medium Medium
Gesloten roetfilter hoog medium Hoog
SCR medium laag laag

10. Algemene raadgevingen:

  • Bij de levering van een nieuw voertuig is het noodzakelijk de chauffeur goed uit te leggen hoe het regenereren van een DPF in zijn werk gaat, hoe hij de staat van zijn DPF kan bewaken en in welke omstandigheden hij eventueel een actieve regeneratie moet uitvoeren.
  • met veel motorstops en een lage belasting van de motor is er veel kans op een regeneratie tijdens een stop
  • Ook al lijkt de informatie ons verstrekt door de constructeurs correct voor de distributievoertuigen en de voertuigen voor het lange afstandsverkeer, toch blijven er twijfels over de houdbaarheid van de deeltjesfilters op bouwvoertuigen. In zo’n geval draait de motor zelden op vollast gedurende een langere periode. Is het motortoerental bij de aandrijving van een PTO voldoende ? Het is aan te bevelen dit na te kijken vooraleer een lastenboek op te stellen.
  • De chauffeur moet weten wanneer en hoe hij een automatische regeneratie moet stopzetten (in een ADR-omgeving bijvoorbeeld).
  • Vraag de concessiehouder of een onderbroken automatische regeneratie verder gaat op hetzelfde punt of helemaal opnieuw moet opstarten. Er zijn verschillende tussen de merken op dit niveau.
  • Lange periodes van stationair draaien zijn te vermijden. De temperatuur in de DPF zal daardoor immers dalen iedere keer de ventilator aanspringt en dat koelt het uitlaatsysteem af.
  • Vraag bij iedere onderhoudsbeurt naar de staat van de DPF.
  • De duurtijd van een manuele regeneratie duurt langer dan de pauze tussen twee rijbeurten. Men moet een chauffeur dan ook leren om te anticiperen op deze fase en om dit proces te doorlopen bij het begin van een nachtrust. Aangezien de motor warm is, zal geen voorverwarmingsfase nodig zijn en zal het brandstofverbruik ook lager liggen.
  • In tegenstelling tot wat sommige merken pretenderen, is het beter dat een manuele regeneratie in zijn geheel wordt afgewerkt. Ook al is er inderdaad een voordeel bij een gedeeltelijke regeneratie, toch komt de onderbreking de levensduur van de DPF niet ten goede.
  • Mijd het risico op onomkeerbare schade aan de DPF als de pest. De prijs van de vervanging van een compleet systeem kan tot 10.000 euro oplopen.
  • Laat bij voertuigen met een ‘buyback’ de DPF niet reinigen buiten het officiële netwerk, tenzij men de uitdrukkelijke toestemming van het merk heeft.
  • Het gebruik van additieven die de temperatuur van de regeneratie moeten verlagen, moet voorgelegd worden aan het merk, zolang het voertuig onder garantie, onderhoudscontract of onderhevig aan een ‘buyback’ is.
  • Het is mogelijk dat het ritme van geforceerde regeneraties toeneemt met de tijd.
  • Tijdens een standaardruil moet men er op letten dat het ontvangen filter wel degelijk gedekt wordt door dezelfde garantie als het originele filter.

Ontvangt u onze wekelijkse nieuwsbrief nog niet? Schrijf je dan hier in!