Transport 4.0: Evolueren of verdwijnen

 29/08/2018  Claude Yvens  Fleet Management
Transport 4.0: Evolueren of verdwijnen

De digitalisering zal de transportsector niet sparen. De transport 4.0 zal zijn waarden opdringen, maar de bedrijven ook kansen bieden. Die laatste lopen trouwens een groot risico: als ze niet snel genoeg evolueren, worden ze vervangen door andere, meer flexibele spelers. Maar er is geen reden om het somber in te zien…

“Wie gegevens heeft, controleert het transport.” Die zin is afkomstig van de secretaris-generaal van de IRU, Umberto De Pretto, en vat de situatie goed samen. ‘Data’ is zelfs zo belangrijk geworden dat de internationale federatie voor het wegtransport voor het allereerste evenement dat ze voor de wegtransporteurs organiseerde, precies dat thema had uitgekozen. Het congres vond op 12 april in Amsterdam plaats.

Digitalisering? Waarom?

Volgens de Verenigde Naties doorloopt een intercontinentale commerciële transactie gemiddeld 27 etappes. De studie berekende dat 60% van de informatie die van de ene zijde van de logistieke keten naar de andere moet raken, tijdens het hele proces diverse malen wordt gecodeerd, en dat de helft van de informatie tot 15 keer wordt gehercodeerd. We hoeven maar te denken aan de verspilling die we met een volledig gedigitaliseerde toeleveringsketen makkelijk zouden kunnen vermijden…

De theorie van de dinosaurus

“Ofwel passen we ons aan, ofwel zullen we net als de dinosaurussen verdwijnen”, gaat De Pretto verder. Maar de vraag naar goederentransport zal toch blijven toenemen? Zeker, maar wie zegt dat dit transport nog door hetzelfde type bedrijven als vandaag zal worden verzorgd? Zonder Uber en zijn klonen meer belang te willen toeschrijven dan ze echt hebben (het debacle van Uber Freight maakt pijnlijk duidelijk dat ‘4.0’ zijn geen garantie is op succes), nemen we die waarschuwing toch best heel ernstig. Transporteurs die hun plaats niet willen verliezen, kunnen niet anders dan de digitalisering te omarmen.

Een voorbeeld uit de sector van de pakjesbezorging? “De helft van de e-commerceklanten annuleert hun bestelling als hun pakje wordt geleverd door een transporteur waar ze eerder al een negatieve ervaring mee hadden”, vertelde consultant Mark Millar aan de aanwezigen op het IRU-event in Amsterdam. En als je dan weet dat de e-commerce binnenkort 20% van de aankopen zal uitmaken…

De megatrends hebben echter niet alleen negatieve gevolgen voor de transporteurs. Zo zal, nog steeds volgens Mark Millar, de globalisering van de handel, naarmate de kosten in de lageloonlanden stijgen, een volledig nieuwe richting uitgaan: “We gaan terug naar kortere en minder intercontinentale toeleveringsketens, wat in het voordeel van het wegtransport speelt. Tegelijk zullen laders steeds meer bescherming tegen risico’s eisen en zullen er meer milieumaatregelen en transparantie moeten komen.

Genoeg vertrouwen om voor transparantie te kiezen

Transparantie, het is eruit. Het thema op zich is niet nieuw, maar de snel toenemende digitalisering zorgt er wel voor dat technologie voor veel meer mensen toegankelijk wordt. Christiaan Bert (Managing Director bij Eurotracs) wijst op diverse uitdagingen die met de digitalisering van het transport gepaard gaan en maakt ons ook attent op de voordelen die eruit kunnen voortvloeien: “De voorbije vier jaren heeft de digitalisering van het transport een spectaculaire evolutie doorgemaakt, maar in de praktijk staan we nog niet ver. We hoeven maar te kijken hoe lang het duurt vóór de elektronische CMR van de grond komt. De digitale uitwisseling van gegevens kan pas succes hebben als alle betrokken partijen (en hiermee bedoel ik de technologische partners) begrijpen dat ze moeten samenwerken. Je kan een transportbedrijf niet vragen de toepassingen die het binnen en buiten de cabine gebruikt te veranderen in functie van de eisen in real time van zijn opdrachtgevers. Door informatie op een intelligente en gestandaardiseerde manier te verzamelen en dan uit te wisselen, wordt het echter mogelijk een hele logistieke keten te digitaliseren. Maar vóór het zover is, moet er binnen de erg concurrentiële wereld van de datacommunicatie, TMS’en en andere toepassingen, eerst een vertrouwensrelatie worden opgebouwd.”

De notie van vertrouwen is essentieel en misschien kan de blockchaintechnologie hier wel voor een doorslaggevende vooruitgang zorgen. Volgens de voorstanders is het net de blockchain die dat vertrouwen opwekt. Hij garandeert immers dat de transacties volgens de vooraf bepaalde regels zijn uitgevoerd. De andere pijler van het digitale vertrouwen die de blockchain met zich meebrengt, is het feit dat informatie die in een blockchain is geplaatst, op geen enkele manier meer kan worden gewist. Elk ‘vergrijp’ kan in principe levenslang worden opgespoord.

Blockchain of niet (en grote adviesbureaus zoals Gartner schatten dat het nog tien jaar zal duren vooraleer de blockchain echt doorbreekt), hoogstwaarschijnlijk zullen we zowel oude als nieuwe spelers als ‘neutrale derde partij’ zien opduiken tussen de transporteurs, hun opdrachtgevers en technologische bedrijven die de data leveren. In Amsterdam bleek duidelijk dat de IRU die rol wel ziet zitten… En met de carnets TIR doet ze dit eigenlijk al sinds 1949.

Voordelen voor de transporteurs

Maar als we die algemene beschouwingen achterwege laten, wat hebben transportbedrijven eigenlijk te winnen bij die toekomstige digitale diensten? Zoals we hierboven al zagen, komt een min of meer totale transparantie van de transportoperaties vooral de opdrachtgevers ten goede. Maar ook de transporteurs hebben te winnen bij de komst van Transport 4.0. Om te beginnen kunnen ze hun wagenpark veel intensiever gaan inzetten.

Combineer een track & trace-systeem ‘4.0’ met een vrachtbeurs ‘4.0’ en je krijgt een systeem waarmee je het aantal kilometers met volle wagen nog kan verhogen. Voeg daar nog de voordelen aan toe die platooning en zelfrijdende voertuigen met zich mee zouden moeten brengen, en je truck kan haast 24 uur per dag de baan op.

Combineer alle gegevens die door de trekker, de oplegger, de banden en andere uitrusting zijn verzameld, analyseer ze in een proactief perspectief en je kan zo goed als alle oorzaken voor stilstand of pannes wegwerken. We kunnen ons ook een truck voorstellen die de tekenen van vermoeidheid bij zijn chauffeur detecteert en dan zelf een vrije parkeerplaats langs zijn traject reserveert.

Analyseer de exacte lokalisatiegegevens (zoals mogelijk is met de OBU’s die voor de kilometerheffing worden gebruikt) en de gegevens van de toekomstige digitale tachograaf (die vanaf 2019 verplicht wordt), en je hebt een krachtig instrument in handen om de meeste regels over de toegang tot de markt, en dan vooral over de cabotage, te laten naleven. Kan oneerlijke concurrentie door de Transport 4.0 worden uitgeroeid? België denkt er serieus over na en zoals we in de volgende pagina’s zullen ontdekken, kan ons land op dat vlak misschien zelfs een pioniersrol vervullen.

Een noodzakelijke samenwerking

Maar om het volledige potentieel van de Transport 4.0 ten volle te benutten, moeten we samenwerken. Ophouden met silodenken. Ophouden met ons druk te maken over de gegevenseigendom. In alle hoofdstukken van dit dossier zijn hier enkele voorbeelden van te vinden.

GDPR vs Transport 4.0

Het concept van de Transport 4.0 zelf is gebaseerd op de uitwisseling van gegevens en is ontstaan op hetzelfde moment dat Europa met de GDPR-wetgeving haar regels over de bescherming van de persoonsgegevens veel strenger is gaan toepassen. Officieel hindert de GDPR het Transport 4.0-concept niet en de meeste bedrijven (constructeurs of andere) die we hebben gesproken, zeggen dat ze eventuele problemen hebben geanticipeerd, maar een van de toplui van een van de sponsors van de IRU-conferentie geeft toe: “De manier waarop we de gegevens zullen kunnen gebruiken, zou van land tot land kunnen variëren. De kwestie van de eigendom van bepaalde gegevens is nog steeds niet definitief beslecht en we weten nog steeds niet aan wie we die gegevens moeten doorsturen.” Het laatste woord over de GDPR in het transport is dus nog niet gezegd…

Spannende avonturen voor start-ups

Het zijn niet enkel reuzen als Amazon of Alibaba (over die twee zullen we het later nog wel hebben…) die zich in de toekomst met het wegtransport zouden kunnen komen bemoeien. In een ultragedigitaliseerde economie kan een goed gestructureerde start-up snel hoge toppen scheren. Een van de recente voorbeelden is visible.digital, een Franse start-up die een oplossing heeft ontwikkeld om producten en processen voor de logistiek en groothandels te traceren. De oplossing is gebaseerd op een blockchain en op het opslaan van gegevens op een eigen sessie die op de Azure-cloud van Microsoft is gehost. Volgens visible.digital behoudt de transporteur de controle over alle systemen en is dit principe geen instrument dat opdrachtgevers macht over de transporteurs geeft.

Ontvangt u onze wekelijkse nieuwsbrief nog niet? Schrijf je dan hier in!