Test DAF XF105 510 FAN Euro 5 SCR

 18/11/2011  Claude Yvens  Expertise Center, Trucks & Trailers
Test DAF XF105 510 FAN Euro 5 SCR

Bij het begin van de jaren 2000 was DAF het Klein Duimpje van de zeven Europese vrachtwagenconstructeurs. Vandaag is het helemaal anders. DAF heeft dat succes in grote mate te danken aan de XF105, die nochtans al zes jaar oud is. Voor deze test namen wij een XF105 versie vrachtauto-aanhangwagen onder de loep, wat meteen het verbruik verklaart.

De XF105 werd in oktober 2005 met toeters en bellen voorgesteld op de RAI van Amsterdam. Hij maakte een einde aan de loopbaan van de dappere XF95, die toch al van 1996 dateerde. Achter een paar visuele evoluties gaan echte nieuwigheden in het hart van de aandrijflijn schuil.

Redelijke vermogens

Aandrijflijn. De XF105 wordt aangedreven door de Paccar MX motor van 12,9 l. DAF Trucks heeft die ontwikkeld en produceert hem in Eindhoven. Het is een zescilinder in lijn met 4 kleppen per cilinder. Twee grote troeven vergeleken met de vorige generatie zijn het kleiner gewicht en het aantal componenten, nl. 30% minder.
Bij de lancering was hij aangekondigd met vier vermogens: 410, 460, 510 en 560 pk. Alleen de eerste drie zouden het overleven, met een toerental van 1500 tot 1900 opm. De meest gespierde versie zal nooit op de markt komen. Na een korte blik in de catalogen van de concurrenten besef je dat DAF aan de staart van het peloton bengelt. 510 pk is zelfs minder dan de generatie XF95, die een 530 pk had.
Maar in de loop der jaren leidde de modernisering van de motoren tot een vergroting van het koppel. De drie krachtbronnen hebben nu koppels van 2000, 2300 en 2500 Nm, beschikbaar vanaf 1000 opm tot 1410 opm. Een vergelijking? De XF530 moest het doen met 2350 Nm.
Buiten deze nieuwe motor had de motorrem, genaamd MX Engine Brake, aan het uiteinde van de XF105 zijn gebruikers aangenaam verrast met (eindelijk) forse argumenten: een remvermogen van 272 pk bij 1500 opm en een maximumvermogen van 435 pk bij 2100 opm. Exit dus het oude (DUB) systeem, dat meer bekend stond om zijn lawaai dan zijn doeltreffendheid.

Super… Space Cab!

Ergonomie en comfort. De XF105 is leverbaar met twee cabineversies: Space Cab en Super Space Cab. met dezelfde binnenbreedte (22454 mm) en diepte (2250 mm). Maar vermits de komst van de XF105 uitmondde in een forse verkleining van de motortunnel van 33 naar 12 cm heeft de XF105 vandaag de dag nuttige hoogtes van 1750 mm in de versie Space Cab (1885 mm voor de zetels) en vooral 2105 mm in de versie Super Space Cab (SSC) (2255 mm voor de zetels).
De vloer is dus (nog) niet over heel zijn lengte vlak en is officieel uitgedacht om de leefruimte van de chauffeur proper te houden. In andere voertuigen is de motortunnel helemaal verdwenen, maar het argument van DAF is verdedigbaar als je weet dat weinig chauffeurs meer dan 2105 mm nodig hebben om recht te staan…
Het instappen gebeurt op drie treden, waarvan de bovenste twee verborgen worden door de deur. Twee stevige klinken waarborgen de chauffeurs een maximale veiligheid. Eens je ingestapt bent, zetten de grijze tinten het gevoel van grootte, overigens heel reëel, nl. 9,3 m3, in de kijker.
Het stuur met vier spaken, dat je kan verstellen met een knop op de stuurkolom, bevat heel wat functies, waaronder de programmering van de snelheid in afdalingen. Het instrumentenbord is eenvoudig en klassiek, volgens sommige mensen zelfs simplistisch. Het bergt o.a. de parkeerrem en de discrete snelheidsschakelaar, althans in de AS-Tronic automatische versie. Het AdBlue peil wordt mechanisch weergegeven op een eigen kleine wijzerplaat.
Al is het simpele dikwijls ook efficiënt, je moet wat relativeren als de boordcomputer ter sprake komt. De eerlijkheid gebied ons te zeggen dat hij vergeleken met de concurrenten echt voorbijgestreefd is. Met zijn twee kleuren moet je een grote knop rechts onder de parkeerrem gebruiken om de gewenste info te kunnen raadplegen. Het lijdt geen twijfel dat de volgende generatie het op dit punt stukken beter zal doen.
De bergvakken binnen handbereik krijgen van de chauffeurs dikwijls andere commentaren. Bij DAF zijn er voldoende, hoofdzakelijk in het midden van de middenconsole in een ruimte met een antisliptapijt, het beroemde opbergbare tafeltje en ten slotte een diep vakje net onder de motortunnel. Onder de laagste slaapplaats kan er een koelruimte van 42 m komen, met aan beide zijden twee bijkomende koffers. Boven de middenconsole zorgen de grote bergingen voor een totaal cabinevolume dat de 900 l dicht benadert.

Heerlijk rustig

De rust van de chauffeur is voor de constructeur zeer belangrijk, wat trouwens niet nieuw is. De nieuwkomer houdt zich daar natuurlijk aan. De moeilijke keuze tussen een groot comfortabel bed en een moduleerbare ruimte achter de chauffeur, met diverse mogelijkheden van inrichting, stelt zich dus niet. Het volstaat daartoe een blik te werpen op de afmetingen van de onderste slaapplaats (210 x 81 x 15 mm) en die van de hoogste (205 x 70 x 10 mm). De matrassen zijn tussen haakjes uit één stuk. De instap op het bovenste bed gebeurt met behulp van een ladder met platte treden, comfortabel om je voeten op te zetten. De bovenste slaapplaats kan omhoog via een doordacht, gemakkelijk systeem, de Easy Lift. Dat klinkconcept is praktisch om bijvoorbeeld een handdoek of een kledingstuk te drogen. In een recente Europese vergelijking van de zogenaamde cabines voor de lange afstand kreeg de SSC-versie nogal wat aanhangers. Wat des te opmerkelijker is als je weet dat zijn verre oorsprong teruggaat tot een concept dat in 1987 samen met… Pegaso werd ontwikkeld.

Conform de verwachtingen

Prestaties en verbruik. De MX-motor kreeg onlangs een reeks vernieuwde elementen, met als doel de krachtbron nog pittiger en zuiniger te maken. Buiten de nieuwe zuigers en een geoptimaliseerde inspuiting van de brandstof is de grote nieuwigheid het unieke uitlaatspruitstuk, dat helemaal overdekt is met thermische isolatie. Dat systeem verbetert de aërodynamica nog meer, omdat het rendement van de turbocompressor en dus ook de verbranding wordt verbeterd. Die verschillende ingrepen moeten volgens DAF het brandstofverbruik en dus ook de CO2-uitstoot tot 3% verminderen.
En dan nu de echte cijfers en het slotverdict van onze test: Onze XF510 heeft gemiddeld 31,36 l verbruikt. Dat cijfer is hoger dan de resultaten van onze recente tests, maar kan makkelijk verklaard worden: het gaat wel degelijk om een vrachtauto-aanhangwagen. Op basis van de  tests van de constructeurs durven wij schatten dat het bijkomend verbruik van een dergelijke combinatie 1 tot 1,5 l/100 km meer bedraagt dan een klassieke combinatie. Een XF105 trekker zou dus om en bij de 30 liter verbruikt hebben. De gemiddelde snelheid van heel onze test is daarentegen uitstekend, nl. 87,11 km/u.
Een andere, voortaan gebruikelijke meting betreft het AdBlue verbruik. Dat is met een totaal van 12 l voor het parkoers stukken meer dan het algemeen gemiddelde. De ratio´s bedragen 1,62 l per 100 km en 5,18% in verhouding tot de hoeveelheid brandstof.

Rijindrukken. De test met een vrachtauto-aanhangwagen combinatie (in zelfdragende versie) was een ware première op het parkoers van Truck & Business. Wat meteen vanaf de eerste kilometers opvalt, zijn het comfort en de soepelheid, typisch voor een dergelijke combinatie.
De bestuurdersplaats is globaal ergonomisch en gerieflijk. De glijdende zonneklep uit één stuk (ideaal als de zon van rechts staat) is één van de kleine pluspunten die het leven aan boord vergemakkelijken. De geluiddemping staat op een hoog peil, net als trouwens het globaal rijgedrag. Het comfort wordt nog verbeterd door de AS-Tronic versnellingsbak, met naar keuze 12 of 16 verhoudingen. De schakelaar is eenvoudig en discreet, mede dankzij een hendeltje rechts van het stuur.
De Super Space Cab is op dit vlak een pionier en is desgevallend leverbaar met een aantal lange elementen, ingewerkt in het dak en Sky Lights genaamd. Buiten het duidelijk praktisch aspect en het mooi uiterlijk is er nog een ander voordeel, nl. een toebehoren dat het verbruik niet schaadt, vermits het aërodynamisch verantwoord is.

Besluit. De minst moderne cabine en het redelijkste vermogen van de markt kunnen het Nederlands merk niet verhinderen in heel wat landen door te breken. Na de XF95, die de klanten goed had voorbereid, staat de XF105 meer dan ooit aan de top van de verkoop in België. Als je uitgaat van het principe dat de Euro 6 motoren het goed zullen doen en de nieuwe cabine die gepland is voor 2013 of 2014 de chauffeur eens te meer zal vertroetelen, zou de toekomst van een Klein Duimpje dat groot is geworden, mooi moeten stralen.

Document PDF

Ontvangt u onze wekelijkse nieuwsbrief nog niet? Schrijf je dan hier in!