Transportmanagement.be

Koelmagazijnen: Magazijn zonder muren

 10/12/2013  Claude Yvens  News Logistics, Contract Logistics
Koelmagazijnen: Magazijn zonder muren
Koudelogistiek is één van de snelst groeiende niches binnen de logistiek en dat is te zien aan de bouw van een resem nieuwe koelmagazijnen. De steeds strenger wordende eisen in de voeding en de farma hebben een belangrijke impact op de manier van bouwen en inrichten. We gingen kijken bij het nieuwe kaasmagazijn van Lactalis in Mollem en het diepvriesmagazijn van Norbert Dentressangle in Zellik die allebei heel recent zijn afgewerkt. 
 
 
Het magazijn van Lactalis in Mollem is specifiek gebouwd als een koelmagazijn en heeft daarom een bijzondere structuur. Er is één enkele overspanning voorzien bovenop de verticale kolommen. De wanden en het dak bestaan alleen uit de sandwichpanelen die de hele ruimte isoleren van de buitenwereld en die aan de binnenkant van de structuur worden bevestigd. Lactalis beschikt nu over een ruimte van 9,5 meter hoogte waar het 4 pallets hoog stapelen. Er is ook één gang met rekken voor 5 halve pallets. Die worden gebruikt om het vervoer vanuit Frankrijk te optimaliseren met volledig gevulde trucks. 
Een gelijkaardige aanpak heeft ook Norbert Dentressangle gehanteerd voor de bouw van zijn nieuwe diepvriesmagazijn in Zellik. Steven Devriendt: We hebben een hoogbouwmagazijn gerealiseerd van 24 meter hoogte met automatische kranen. De stalen rekkenstructuur is daarbij het dragende element. De wanden hebben geen dragende functie, maar bestaan louter uit sandwichpanelen als isolatie. Dat noemt men in het jargon de siloconstructie.
Waar een koelmagazijn nog dicht aanleunt bij een klassieke constructie, treden er voor diepvriesgebouwen een aantal specifieke problemen op door de extreem lage temperaturen. Het meest verrassende fenomeen is dat het diepvriesgebouw gaat krimpen als gevolg van de werking van de koelinstallaties. Staal en beton hebben gelukkig een gelijkaardige krimpfactor zodat er geen onderlinge spanning optreedt. Hoe dan ook houdt men er bij Norbert Dentressangle rekening mee dat het 120 meter lange gebouw na twee jaar gebruik ongeveer 5 cm korter zal worden dan bij de bouw. Een gevolg daarvan is dan weer dat men de vloerplaat niet mag vastmaken aan de fundering want anders zouden de dragende elementen als het ware afgesneden worden. Omdat die vloerplaat los op de fundering ligt, moeten we het gebouw wel op een andere manier laten weerstaan aan de windbelasting. Daarom zijn er rond het gebouw extra betonnen elementen aangebracht die alleen dienen om de hele constructie zwaarder te maken, zegt Steven Devriendt. 
Wanden
De wanden bestaan in de twee magazijnen uit sandwichpanelen Het is belangrijk om de sandwichpanelen nauwkeurig aan te brengen met goed afgewerkte naden in de hoeken. Ook de overgang van het ene element naar het andere moet perfect luchtdicht worden gekit met silicone. Dit om te vermijden dat lucht van buiten naar binnen komt en dan condensatie veroorzaakt, zegt Bruno Robberechts, technisch directeur bij WDP, de eigenaar van het Lactalis gebouw.
Die condensatie is het grootste probleem van koelmagazijnen en kan alleen vermeden worden door perfect geïsoleerde gebouwen. Het is dan altijd op de overgangen waar de problemen zich kunnen voordoen. Die pijnpunten zijn nog extremer in een krimpend diepvriesmagazijn waar men moet rekening houden met mogelijke scheuren in het dampscherm. 
 
Koelinstallatie
Hoewel WDP aanvankelijk opteerde voor een koelinstallatie op freon, wist Lactalis de eigenaar te overtuigen van de voordelen van koelen met ammoniak. Bruno Robberechts: De koelinstallatie met ammoniak is een stuk duurder, maar heeft wel een beter rendement koelcapaciteit en ze gaat veel langer mee waardoor de meerkosten zich zelf terugverdienen.
Ook Norbert Dentressangle werkt met koelmachines op ammoniak. Daarbij is het van groot belang de gevaren met ammoniak correct in te schatten. We zijn daar heel scrupuleus in: we laten de lassen in installatie controleren met röntgenstralen en er is ammoniakdetectie op elke verdamper. Op dat vlak doen we heel wat meer dan wettelijk van ons wordt gevraagd, zegt Steven Devriendt.
Zowel WDP/Lactalis als Norbert Dentressangle gebruiken de restwarmte van de koelinstallatie om kantoren te verwarmen. Op die manier is het vaak niet nodig om verwarmingsketels te voorzien voor de bureaus. In het diepvriesmagazijn heeft men er nog bijzondere toepassingen voor gevonden. De restwarmte wordt ook gebruikt in de luchtgroep om de kleren van de pickers te drogen die door de vochtigheid minder gaan isoleren. Daarnaast beschikt het gebouw over funderingsverwarming. Steven Devriendt: Omdat er onder het gebouw nooit warmte wordt toegevoerd, wordt de ondergrond er alleen maar kouder en dat ondanks de vloerisolatie. Daardoor ontstaat er op den duur vorstschade onderaan het gebouw. Dat vermijden we nu door die te verwarmen met de restwarmte.
Om de invloed van de koude op de kantoorruimte te vermijden heeft WDP naast de reeds vermelde vloerverwarming verschillenden ingrepen gedaan. De isolerende wanden van het inpandige kantoor in het magazijn werden doorgetrokken tussen de magazijnvloer en de kantoorvloer om zo koude-uitwisseling te vermijden. 
Sprinklers in de vrieskou
Bij de inrichting van koelmagazijnen is een sprinklerinstallatie één van de grote hindernissen vanwege het gevaar op bevriezing van het water in de leidingen wanneer de temperatuur te laag te wordt. Dat kan ook gebeuren in koelmagazijnen waar de temperatuur niet onder nul gaat. Maar het kan wel lokaal optreden, bijvoorbeeld in de buurt van de pulsiemonden van de installatie waar de koude lucht in het magazijn wordt geblazen. WDP streeft er zo veel mogelijk naar om de sprinklers dan volledig te vermijden. Indien dat niet lukt, let het er wel op dat de leidingen niet zowel door koude als warme ruimte lopen. Uit ervaring weten we nu dat er dan een stroming in de leidingen ontstaat, zodat het koude water wel in de warme ruimte stroomt en daar dan condensatie veroorzaakt. Zoiets kan men vermijden door het sprinklerleidingennet op te splitsen of leidingverwarmng (tracing) te gebruiken.
In een diepvriesruimte stelt zich dat probleem nog veel meer en meestal gebruikt men heel andere technieken. Het magazijn in Zellik is een automatisch magazijn waar geen mensen in komen. Een brand is in dergelijk magazijnen gewoonlijk het gevolg van een elektrisch probleem. We hebben daarom op elke kraan, shuttle of elektrisch bord een automatisch blussysteem geïnstalleerd dat een brand kan detecteren en dan lokaal blussen met een aerosol. Dit systeem is overgenomen uit de ruimtevaart waar het zelfs in bemande cabines wordt gebruikt. De aerosol is niet giftig voor de mens. Ook dit systeem moet eerst de goedkeuring krijgen van de brandweer en dat vraagt toch telkens weer een inspanning om die boodschap over te brengen. 
 
Huurcontracten
Wanneer WDP koelmagazijnen verhuurt, streeft het omwille van een groter herverhuurbaarheids-risico naar een langere huurtermijnen. Gewoonlijk gaat het dan om contracten van minstens 10 jaar, terwijl een klassiek contract om de 6 à 9 jaar opzegbaar is. Bruno Robberechts: Daarbij is het rendement voor ons min of meer gelijk, terwijl de bouwkosten toch aanzienlijk verschillen: gemiddeld 900 euro per m² ten opzichte van 400 euro per m² voor een klassiek magazijn.
Norbert Dentressangle heeft zelf het gebouw ontworpen zodat het perfect past bij de behoeften en verwachtingen van het bedrijf. Toch is het ING Lease die eigenaar is van het gebouw en het verhuurt aan het bedrijf. Tijdens de bouw zijn de mensen van Norbert Dentressangle blijven optreden als gedelegeerd bouwheer in naam van ING Lease. 
Peter Ooms
Kader 
Tips & Tricks
• Bij de laadkades van Lactalis zijn poorten voorzien die voorbij de docklevellers gaan om de buitenlucht zoveel mogelijk af te schermen. Onder de docklevellers is ook bijkomende isolatie voorzien, die echter wel verwijderbaar is om het onderhoud aan die installaties mogelijk te maken. 
• In het magazijn van Lactalis werd overal LED-verlichting geïnstalleerd omdat ze minder energie verbruiken en minder warmte produceren. Een ander voordeel is dat ze sneller gaan branden. Ze hebben ook niet te lijden onder de lage temperaturen. 
• Stroomverbruik: Met zonnepanelen op het dak is het mogelijk om een groot deel van de stroom te leveren die nodig is voor de koeling. Toevallig produceert die fotovoltaïsche installatie net het meeste stroom precies wanneer de koelinstallatie piekt, in de zomer. Dat stelt WDP in staat om Lactalis goedkope stroom te leveren en op die manier aan peak shaving te doen wat de stroomfactuur aanzienlijk kan doen dalen. 
Kader 
Lactalis
Lactalis is de grootste zuivelgroep ter wereld en bezit bekende merken als Parmalat, Galbani, Président, enzovoort. Het magazijn in Mollem doet dienst als opslagruimte van kazen die uit Italië en Frankrijk komen, met daarnaast ook wat Italiaanse charcuterie. Het gaat om snel roterende producten die verpakt worden verkocht aan de supermarkten, groothandelaars en Italiaanse specialisten. 
• Eigenaar-projectleider: WDP
• Gesloten ruwbouw: Aannemingen Verelst
• Zonnepanelen: Solar Access
• Verlichting: ETI
• Koeling: Axima Refrigeration (GDF Suez) 
kader
Norbert Dentressangle
Het nieuwe automatische diepvriesmagazijn van Norbert Dentressangle in Zellik verzorgt de opslag en orderbereiding van het hele retail diepvriesassortiment. Met het nieuwe warehouse kan ook ingespeeld worden op de vereisten van het diepvries bake-off segment, dat aan een razendsnelle opmars bezig is en de logistieke keten moet hierop afgestemd zijn. Vandaar een magazijn van 8200 m², 23 meter hoog en volledig geautomatiseerd. Het maakt nu deel uit van een complex met zes andere magazijnen in Zellik waar volgens het campusmodel de voorraad van meerdere leveranciers voor een resem supermarktketens als één geheel wordt beheerd. 
• Eigenaar: ING Lease
• Aannemer: Alheembouw
• Koeling: Axima Cofely Refrigeration 
• Rekken: Voest
• Automatisering en software: Swisslog. 

Document PDF

Tagged With: LactalisMollemNorbert DentressangleZellikSteven DevriendtBruno RobberechtsWDP