[BAROMETER] 87 % van de transporteurs neemt zelf initiatief op HR-vlak

 27/11/2018  Claude Yvens  Economie, Studies
[BAROMETER] 87 % van de transporteurs neemt zelf initiatief op HR-vlak

Komt de oplossing voor het tekort aan chauffeurs via een vertraging van de economische groei? In ieder geval niet voor de Belgische transporteurs, die hun inspanningen op het gebied van HR initiatieven vermenigvuldigen, maar tegelijk bang zijn voor de kosten, want zelfs in een periode van ontoereikende transportcapaciteit slagen ze er niet in al hun kosten te verhalen op de klanten.

Sleutelcijfers

  • 7,04/10: de tevredenheid haalt een nieuw recordniveau sinds 2007

  • 4,48 %: de gemiddelde toename van het transportvolume in 2018

  • 2,72 %: voor 2019 wordt nog altijd meer transportvolume verwacht, maar minder snel toenemend als in 2018

  • 87,3 % van de transporteurs nemen nieuwe initiatieven voor HR of aanwerving

  • 5,9 % van de transporten gebeuren zonder mogelijkheid om de kilometerheffing door te rekenen (-3,3 %)

  • 10,4 % gebrek aan transport door het tekort aan chauffeurs (-0,2 %)

  • 8,3 % van de transporteurs overwegen geen enkele investering in hun vloot (-8,4 %)

Het is nu al vier jaar dat de economische conjunctuur de transporteurs toelaat hun zaken verder te ontwikkelen. Enkel de onderbreking door de kilometerheffing in april 2016 kon, hoewel maar zeer tijdelijk, hun moraal verstoren. Die moraal is vandaag hoger dan ooit, maar de transporteurs die werken voor de productie-industrie beginnen een vertraging van de vraag te signaleren.

De vertrouwensindex van de Belgische transporteurs blijft nochtans hoog (6,35/10), ook al is dat iets minder (-0,5 %) ten opzichte van de maand april. Bij een nauwere analyse van de antwoorden zien we dat de transporteurs die voor de industrie van bruto producten werken, talrijker zijn om melding te maken van het feit dat de klanten hun volume op zijn best stabiliseren of zelfs licht verminderen. Dat is een verwittiging, want dat duidt misschien op een vertraging voor de sector van de afgewerkte producten in de komende maanden. Meer in het algemeen zijn slechts 4,2 % van de deelnemers bezorgd over de gevolgen van de Brexit.

Lichtjes hogere prijzen

Terwijl iedereen het slechts heeft over de ondercapaciteit aan transport (met als opmerkelijke uitzondering het kipvervoer in Wallonië, waar een nieuwe speler de markt tracht te ontwrichten), zou deze Barometer moeten aantonen of de transporteurs er in geslaagd zijn hun tarieven op te trekken of niet. Het antwoord is een voorzichtig ‘ja’. Enerzijds overstijgt de gemiddelde toename van de verkoopprijs voor het eerst sinds 2007 70 % van de toename van de kostprijs. Het is een typisch sein voor periodes met ondercapaciteit… maar de jongste keer heeft dat niet lang geduurd.

Anderzijds verlopen de prijsonderhandelingen voor transport iets beter dan in 2017: de transporteurs schatten in dat ze voor 63,8 % van hun omzetvolume voor correcte tarieven rijden. Dat is een toename met 4,5 % in één jaar, maar een lichte daling (-1,2 %) ten opzichte van april 2018. Bovendien is er slechts 12,7 % van het transportvolume waarvoor de deelnemers aan de Barometer een lager tarief hebben moeten accepteren. Dat is 4,2 % minder dan een jaar geleden en 24 % minder dan in 2014.

Daarentegen is het terugwinnen van de kilometerheffing iets minder gemakkelijk. Het integrale doorrekenen is met 5 % gedaald in zes maanden en het lijkt er dus op dat de klanten minder geneigd zijn om de aanvangskilometers te betalen. Het euvel van de ‘slechte betalers’ blijft afnemen (16,1 % tegenover 21,9 % een jaar geleden).

Indien de cijfers bevestigd worden door de balansen dan zou het jaar 2018 een zeer lichte toename moeten vertonen voor de rentabiliteit van de Belgische transporteurs in 2018. We blijven op dit punt evenwel voorzichtig, want we brachten vorig jaar dezelfde optimistische boodschap, maar de balansen van 2017 wezen, ongelukkigerwijze, op een afname van de rentabiliteit.

HR initiatieven aan alle kanten

Ook al voegen de mobiliteitsproblemen (vooral in Antwerpen) en de onzekerheid omtrent de Brexit zich bij de vrees voor een zwakkere conjunctuur om het enthousiasme af te remmen, het is, zonder verrassing, het tekort aan chauffeurs dat de grootste zorg vormt voor de Belgische transporteurs. Dat overklast in ieder geval veruit de deloyale concurrentie.

Drie jaar geleden maakte 9,1 % van de deelnemers aan de Barometer gewag van een tekort aan chauffeurs. Dat percentage is gestegen tot 33,7 % in 2016. In april 2017 signaleerden acht transporteurs op tien een tekort en dat zijn er nu al negen op tien. Een opmerkelijke constatering, die zorgt voor een gemiddeld verlies van 10 % omzet voor de transporteurs (een stabiel cijfer sedert een jaar).

Voor het eerst hebben we de deelnemers gevraagd welke maatregelen ze nemen om het fenomeen tegen te gaan. De meest populaire maatregel is de houders van een B-rijbewijs helpen hun vrachtwagenrijbewijs te halen (27 % van de antwoorden). Op dat gebied willen de transporteurs echt inspanningen leveren met het gevaar dat de opgeleide chauffeurs daarna naar de concurrentie stappen.

De andere maatregelen slaan doorgaans op het aantrekkelijker maken van het beroep: verbetering van de werkvoorwaarden (flexibiliteit, evenwicht tussen beroep en privé) voor 21,2 % van de ondernemingen, verhoging van de lonen in 19,1 % van de gevallen en nieuwe, extra legale voordelen in 17 % van de gevallen. Daarentegen zijn slechts 4,2 % van de ondernemingen bereid om de chauffeur tegemoet te komen op het vlak van een merk, model of uitrusting. 12,7 % van de deelnemende ondernemingen heeft dan weer geen enkele bijzondere maatregel genomen.

Op het gebied van extra legale voordelen is er een nog een marge tot vooruitgang: 56,2 % van de deelnemers aan ons onderzoek wijzen er geen toe (of vermelden er geen). Bij de bedrijven die er wel toekennen komen maaltijdcheques op de eerste plaats (20,8 %) voor diverse premies (12,5 %) en bonussen (10,4 %). De toekenning van die premies varieert enorm van het ene bedrijf tot het andere: meestal gaat het om een bonus op het resultaat of een hogere premie voor nachtwerk of ploegenarbeid, maar het komt tevens voor dat het personeel een premie ontvangt als ze een nieuwe chauffeur in het bedrijf kunnen aanbrengen.

Enkele deelnemers durven op dit gebied zelfs vernieuwen: één onderneming stelt een auto van het bedrijf voor (of een systeem om er een toegewezen te krijgen) en twee andere bieden een brandstofkaart aan. Eén onderneming organiseert een gegroepeerde aankooppool voor de leden van het personeel.

Geen vertraging van de investeringen

Waar bijna 9 transporteurs op 10 klaar zijn om extra inspanningen te leveren voor aanwerving of het behoud van personeel, is dat duidelijk omdat ze de intentie hebben om verder te groeien. De huidige transportvolumes rechtvaardigen die nieuwe investeringen in uitbreiding van de vloot voor 43,5 % van de deelnemers (+ 4,6 % in een jaar), terwijl de jacht op onderaannemers eveneens doorgaat (33,2 % van de deelnemers, in stijging met 5,4 %). We moeten in ieder geval hopen dat geen enkele conjuncturele vertraging te snel voor een overcapaciteit aan transport zou zorgen, want dat zou nadelig zijn voor alle ondernemingen.

Tegelijkertijd is het aandeel ondernemingen dat de vloot inkrimpt ditmaal 14,6 %, een stabiel cijfer ten opzichte van april 2018. Daarnaast blijven er een aantal voorzichtige transporteurs die meedelen dat alle investeringen zijn stopgezet. Het is wel niet duidelijk te zeggen of dat stopzetten het gevolg is van de onmogelijkheid om personeel aan te werven of te wijten is aan een gebrek aan vertrouwen in de toekomst. Rendez-vous in april 2019 voor meer duidelijkheid…

Ontvangt u onze wekelijkse nieuwsbrief nog niet? Schrijf je dan hier in!